Франция Миллий Ассамблеяси вице-спикери Клеманс Гетте мамлакатнинг НАТО бирлашган ҳарбий қўмондонлик тузилмасидан чиқиши тўғрисидаги парламент резолюциясини расман тақдим этди. Ушбу ташаббус сўнгги ўн йилликларда Франция аъзолигига нисбатан қилинган энг жиддий қонунчилик чақириғи бўлиб, у альянс ичидаги мисли кўрилмаган инқироз фонида юзага келди. Инқирознинг асосий сабаби — АҚШ президенти Дональд Трампнинг НАТО бўйича иттифоқчиси бўлган Даниядан Гренландияни тортиб олиш ҳақидаги очиқдан-очиқ таҳдидларидир.

«Бўйсунмас Франция» партияси номидан киритилган резолюцияда Дональд Трампнинг ташқи сиёсати, хусусан Гренландияга нисбатан агрессив режалари Франциянинг АҚШ етакчилигидаги ҳарбий блокдаги ролини қайта кўриб чиқиш учун асосий далил сифатида келтирилган. Клеманс Гетте ўзининг ижтимоий тармоқлардаги саҳифасида Дональд Трамп ва Америка империяси бутун дунёда тинчликка таҳдид солаётганини, шу сабабли Франциянинг АҚШ манфаатларига хизмат қилувчи ушбу альянсдаги иштироки масаласи ҳар қачонгидан ҳам долзарброқ эканини таъкидлади.

Вазиятнинг жиддийлиги Дональд Трампнинг Оқ уйда берган баёноти билан янада кучайди. АҚШ президенти агар Дания Гренландияни сотиш бўйича музокараларни рад этса, АҚШ уни «қаттиқ йўл» (hard way) билан эгаллашини маълум қилди. Трампнинг фикрича, ҳаракатсизлик Россия ёки Хитойга ушбу стратегик муҳим Арктика ороли устидан назорат ўрнатиш имконини бериши мумкин. Дания Бош вазири Метте Фредериксен эса АҚШнинг ҳар қандай ҳарбий ҳаракати «НАТОнинг якунини англатиши» ҳақида кескин огоҳлантириш билан чиқди.

Ушбу инқироз фонида Европанинг етти етакчиси, жумладан Франция, Германия, Италия, Полша, Испания ва Буюк Британия раҳбарлари Данияни қўллаб-қувватлаб қўшма баёнот билан чиқдилар. Улар Гренландия ўз халқига тегишли эканини ва Арктика хавфсизлиги суверенитет ҳамда ҳудудий дахлсизлик тамойиллари асосида, БМТ Низомига мувофиқ жамоавий равишда таъминланиши кераклигини таъкидладилар. Гренландия парламентидаги барча бешта сиёсий партия ҳам ўзларининг на америкалик, на даниялик эмас, балки «гренландиялик» бўлиб қолиш истагини ягона овоз билан эълон қилишди.

Гарчи Геттенинг резолюцияси Франция парламентида қандай натижага эришиши ҳозирча номаълум бўлса-да, у Европанинг альянс келажагидан чуқур хавотирда эканини кўрсатмоқда. Тарихан Франция 1966 йилда Шарль де Голль даврида НАТО ҳарбий тузилмасидан қисман чиққан ва фақат 2009 йилда тўлиқ қайтган эди. АҚШ Давлат котиби Марко Рубио келаси ҳафта Дания ва Гренландия расмийлари билан учрашувларни режалаштирган, бироқ у ҳарбий аралашув эҳтимолини рад этишдан бош тортгани вазият ўта қалтис эканидан далолат беради.